Informacje dla krwiodawców | Topolówka

Informacje dla krwiodawców


Kto może zostać krwiodawcą?

Krew lub osocze może oddać każdy zdrowy człowiek w wieku od 18 do 60 lat. Starsi ludzie mogą oddać krew wyjątkowo, po zakwalifikowaniu przez lekarza Stacji lub Punktu Krwiodawstwa. Krwiodawcy muszą być zdrowi. Tylko wówczas upust krwi nie będzie szkodliwy dla ich organizmu. Poza tym pobrana krew lub osocze nie mogą stanowić zagrożenia dla chorych, którym zostaną one później przetoczone. Szczególne groźne dla chorych jest przetoczenie krwi lub osocza zawierających wirusy HIV, które powodują AIDS. Aby pobranie krwi nie powodowało uszczerbku zdrowia dawcy, a jej przetoczenia nie były przyczyną zakażenia biorcy chorobą zakaźną, wszyscy krwiodawcy poddani są badaniom lekarskim i laboratoryjnym.

Kto nie może być krwiodawcą?

Nie mogą oddać krwi ani osocza ludzie, którzy przebyli wirusowe zapalenie wątroby (tzn. żółtaczkę zakaźną), chorzy na AIDS oraz nosiciele wirusa HIV. Z tego względu krwi nie pobiera się od narkomanów oraz ludzi mających liczne kontakty seksualne z wieloma partnerami lub partnerkami. Przy każdym oddaniu krwi lub osocza wykonywane są badania, które pozwalaja wykryć nosicieli wirusa HIV oraz wirusów zapalenia wątroby typu B i C, a także osoby zakażone kiłą. Dawcami krwi nie mogą być ludzie chorzy na gruźlicę, kiłę, choroby krwi, choroby serca i naczyń krwionośnych oraz choroby nowotworowe, a także alkoholicy. Nie można też oddawać krwi w ciągu 12 miesięcy po zabiegu operacyjnym, po przetoczeniu krwi lub osocza i po wykonaniu tatuażu. Przez okres sześciu miesięcy nie mogą oddawać krwi osoby powracające z Afryki Środkowej i Zachodniej, Tajlandii, a także osoby zwolnione z zakładów karnych. O wszelkich wątpliwościach dotyczących stanu zdrowia należy powiadomić lekarza, który wykonuje badania kwalifikujące do oddania krwi lub osocza. Dokładniejsze wytyczne można znaleźć tutaj.

Czy w czasie oddawania krwi można zakazić się AIDS lub inną chorobą?

Nie. Jest to niemozliwe, ponieważ do pobierania krwi używany jest wyłącznie jałowy sprzęt jednorazowego użytku.

Jak często można oddawać krew lub osocze?

Krew można oddawać co 8 tygodni w ilości do 450 ml (około pół litra). jednak nie częściej niż sześć razy w roku. Osocze można oddawać metodą Plazmaferezy co dwa tygodnie, jednak nie więcej niż 15 litrów w ciągu jednego roku. Przed oddaniem krwi lub osocza należy spożyć lekki posiłek, nie zawierający tłuszczów.

Co to jest plazmafereza?

Jest to zabieg polegający na pobraniu od dawcy jedynie płynnej części krwi zwanej osoczem lub plazmą. Oprócz wody, która jest głównym składnikiem osocza, zawiera ono kilkaset różnych białek, z których kilka ma niezwykle ważne znaczenie dla współczesnej medycyny.

Dlaczego potrzebne są duże ilości osocza?

Z osocza można izolować białka konieczne dla prawidłowego krzepnięcia krwi, a więc leczenia chorych na hemofilię i inne skazy krwiotoczne. Oddziela się również białka zwane immunoglobulami, które stosowane są głównie w celu zwiększenia odporności organizmu a także albuminę niezbędną w leczeniu oparzeń, wstrząsu i innych schorzeń. W osoczu znajdują się niewielkie ilości wymienionych białek, dlatego aby umozliwić skuteczne leczenie wielu chorób potrzebne jest zebranie dużych ilości osocza.

Jak wykonuje się plazmaferezę?

Stosowane są dwie metody:

  1. pobieranie od dawcy krwi pełnej do pojemnika, oddzielenie osocza przy pomocy specjalnej wirówki i następnie przetoczenie dawcy (oddanie) jego krwinek czerwonych. Jest to tzw. metoda konwencjonalna albo manualna. W ten sposób pobiera się zwykle 400 ml osocza w ciągu ok. 2,5 godz.
  2. pobieranie od dawcy krwi do aparatu zwanego separatorem osocza, który automatycznie dokonuje oddzielenia osocza od krwinek czerwonych. Te ostatnie są cyklicznie zwracane dawcy, a osocze zbierane w oddzielnym pojemniku. W ten sposób pobiera się zwykle 600 ml osocza w ciągu 30 min.

Obydwa zabiegi plazmaferezy to zabiegi całkowicie bezpieczne, nie powodujące żadnych ujemnych następstw w organiźmie dawcy.

Kto może być dawcą osocza?

Obowiązują w tym przypadku takie same zasady jak przy kwalifikowaniu dawców do oddania krwi.

Jak często można oddawać osocze?

Nie częściej niż co dwa tygodnie i nie więcej niż 15 litrów w ciągu roku. Osocze można oddawać częściej niż krew pełną, ponieważ niewielkie ubytki białek i wody są znacznie szybciej uzupełniane.